02.04.2017
Текстны төрләндерүнең һәр ысулы формаль алымнардан түгел, материалның асылыннан килә. Илья Красильщик
Типографика — җыелманың «көмеше» генә түгел: бертөрле, тигез җыелган текст, челтәр яки модульлек кенә түгел. Ул шулай ук уен. Мәгънә белән уен. Уен — тарих сөйләү урынына белдерү белән чикләнгән формаль типографика кысаларыннан чыгуның бер ысулы. Формаль типографика кызыклы булырга яки истә калырга омтылмый. Аның бурычы — мәгънә аша түгел, форма аша хәбәр итү. Уенда исә иң мөһиме — мәгънә. Композиция һәм форма мәгънә белән уенга бәйле һәм аңа ярдәм итә. Шулай типографика формаль булудан туктый: хисләрне һәм график образларның җанлылыгын җиткерә.
Уйный башлар өчен, эшнең асылына төшенергә кирәк. Формаль чишелешләр гадәттә өстә ята. Мәгънә белән уен азрак булган саен, форма һәм бизәк белән уен күбәя. Әмма уен хәреф формалары белән генә уйнау дигән сүз түгел.
Final Price логотибы мисалында аңлатам. Фирма стиле ничек ясалганын карасаң, бурычны чишүнең формаль вариантлары күренә. Форма һәм аның бушлыгы белән ышандырмый торган уен, бизәк өчен генә бизәк. Комментарий игътибарга лаек: «Хәрефләр белән уен заказчыга өстән-өстән генә чишелгән кебек тоелды».

Артемий Лебедев студиясе. Хәрефләр белән формаль уен.
Менә ахыргы вариант. Хәрефләрнең көчле формасы һәм ахырда кискен нокта. Мәгънә белән төгәл һәм ышандырырлык уен.

Артемий Лебедев студиясе. Мәгънә белән уен.
Тагын бер мисал. 2016 елда Mozilla Firefox браузерын эшләүче Mozilla Foundation логотип сайлады. Бер вариант менә шулай күренә иде. Бизәк белән формаль уен.

Design Route F. Формаль чишелеш.
Ахыргы вариант. Мәгънә белән шәп уен: логотипта URLның, ягъни ресурс адресының «://» өлеше уйнатыла.

Mozilla Foundation. Мәгънә белән уен.
Тагын мисал. 2016 елда «Дождь» телеканалы Екатеринбургта реклама акциясе үткәрде. Баннерга суда эри торган буяу белән «Дождь смоет ложь» дип язылган иде. Мәгънә белән искиткеч уен.

«Восход» реклама агентлыгы
Һәм тагын бер мисал — BICның дүрт төсле каләме постеры. Кызыгы шунда: постерда каләм үзе юк. Менә ул мәгънә белән уенның көче.

Ruedi Külling
Тагын берсе — Мәскәү метросының график образы.

Дизайнер Артур Вәлиуллин
Символлар да текст кебек үк көчле корал. Алар бергә эшләп, мәгънәне төгәлли яки яңа мәгънә өсти. Шул ук вакытта символлар очраклы булырга яки буш формага әйләнергә тиеш түгел.
«Театр у Моста» афишасы мисалы. Биредә символлар ике бурыч үти: юлларны аера һәм спектакль исемнәрен визуаль яктан тулыландыра.

Дизайнер Артур Вәлиуллин
Юк, игътибар белән карасаң, биредә хата юк.

Тагын бер мисал — Moscow Cyclist проекты логотибы. Түгәрәккә график элемент итеп өстәлгән ниппель бөтен уенны хасил итә.


Дизайнер Артур Вәлиуллин
Шунда ук күренмәсә дә, мәгънәне үзең уйлап таба аласың. Бу кызыграк та, катлаулырак та. Дизайнер кагыйдәләрне уйлап таба һәм шул кагыйдәләр буенча уйната. Уйлап табылган мәгънә аңлашылсын өчен, бер тарих сөйләү яхшырак. Һәм шул ук юнәлешне тотарга: мәгънә белән күбрәк уйнарга һәм уенга символлар өстәргә.
«Күк» сүзен сүзләр аша ничек күрсәтергә? Эрик Булатов бу сорауга җавап бирә.

«Күк». Эрик Булатов.
2008 елда Сергей Шнуров «Ленинград» төркеменең таралуын белдерде, ә 2010 елда Мәскәүдә яңадан концертлар башланды. Төркемнең кабат концерт куя башлавына хәтта Ленин да шат.

Яңадан торгызылган баннер
Тагын бер мисал — дәресләр җәдвәле. Идея — уртага сорау куеп, атна көннәрен сөйләм күбекләре рәвешендә бизәү. Сорау бирелә, ә атна көннәре аңа җавап кайтара.

Дизайнер Артур Вәлиуллин
Һәм тагын берсе.

Дизайнер Артур Вәлиуллин
Мәгънә белән уен — форма кысаларыннан чыгуның яхшы ысулы. Ләкин ул мәҗбүри түгел һәм һәрчак кирәкми.